على زمانى قمشه اى

307

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

فاصلهء ميان نخستين روز مبدأ جلالى با نخستين روز ديگر مبدأهاى شناخته‌شده در مآخذ معتبر به شرح زير ضبط شده است . مبدأ اسكندر ( سلوكى ) 507497 روز مبدأ مسيحى 393813 روز مبدأ خراجى 170933 روز مبدأ هجرى ( با گاه‌شمارى قمرى ) 166797 روز مبدأ يزدگردى 163173 روز ارقام بالا به استثناى رقم مربوط به نخستين روز مبدأ مسيحى كه در آثار نسبتا متأخر با اختلاف يك روز ضبط شده است - در زيج ايلخانى و زيج الغ بيك و كليهء شرح‌هايى كه بر اين دو زيج نوشته شده ، بدون اختلاف ثبت شده است و ارقام بين التاريخين در مقدمهء زيج‌هايى كه در دوره‌هاى بعد از تأليف زيج ايلخانى و زيج الغ بيك تأليف شده است آمده ، احتمالا از دو زيج مذكور اقتباس شده و از همين روى با ارقام بالا اختلاف ندارد . با شمارش ارقام بين التاريخين روز جمعه نهم رمضان سال 471 هجرى قمرى مطابق با نوزدهم فروردين‌ماه 448 يزدگردى و 468 خراجى و پانزدهم مارس 1079 مسيحى ( ژولين ) به‌عنوان نخستين روز مبدأ گاه‌شمارى جلالى بدست مىآيد . با به كار بردن ديگر شيوه‌هاى محاسبه نيز دقيقا به همان نتيجه مىرسيم . بااين‌همه تقىزاده مىنويسد : « با آنكه همهء نويسندگان قديمى دربارهء جمعه بودن آن با يكديگر توافق دارند ، بعضى از منابع آن روز را ده رمضان نوشته‌اند و بعضى ديگر نه رمضان ، در صورتى كه هيچ‌يك از اين دو روز جمعه نبوده است » . بيان تقىزاده در اين‌باره متكى بر جداول نجومى شرام « 1 » است كه

--> ( 1 ) . Schram